Türkiye'nin en iyi ebeveyn sitesi
Türkiye'nin en iyi ebeveyn sitesi
Yazı Boyutu:

BEBEĞİN UYKU DÜZENİNİ SAĞLAMAK İÇİN...

BEBEĞİN UYKU DÜZENİNİ SAĞLAMAK İÇİN...

Yaşamın ilk 3 yılı boyunca anne-babaları en çok endişelendiren konulardan biri de çocuğun uykuya dalmakta, uykuya devam etmekte ya da bir kez uyandırıldıktan sonra yeniden uykuya dönmekte zorlanmasıdır. Çocuklardaki uyku problemlerine karşı hazır reçeteler olmasa da, uykuyu belirleyen gelişimsel süreçleri ve çocukların olumlu uyku alışkanlıkları edinmesine yardımcı olan rutinleri ne zaman ve nasıl oluşturacağımızı bilmek bize çok yardımcı olur. Uzman Psikolog-Pedagog Sinem Olcay, konunun püf noktalarını bizler için anlattı.


UYKU VAKTİ RUTİNLERİ
Uyku düzeni ile ilgili sorun olarak karşımıza çıkan ilk konu çocuğu uyutma konusudur. Anne-babalar bu işi, uyku vakti rutinleri oluşturarak ve çocuğun kendi kendini sakinleştirici yöntemler kullanmasına yardımcı olarak kolaylaştırabilir.

1-3 AYLIK DÖNEM: İlk 3 ay boyunca, bebek yatağa konulmadan önce uyumuş olmalıdır. Beslenme işleminden sonra karnı doymuş bir bebek daha kolay uykuya dalacaktır. Bebeği yatırmadan önce “derin uyku” haline geçmesini bekleyin. Bu bilinç halindeyken bebeği yatağa taşımak daha rahat olacaktır.

Kendi kendini sakinleştirmeye yarayan nesneler beslenme işleminin sonunda bebeğin gevşemesine yardımcı olur. Geçiş dönemi nesneleri denilen kendi kendini sakinleştirmeye yarayan araçlar emzik, parmak, hayvan şeklinde yumuşak bir oyuncak ya da bir battaniye olabilir. Bebekler bu nesneleri gergin durumlarda rahatlamak için kullanırlar. Ayrıca, uyanıklıktan uykuya geçerken de faydalanırlar.

Not: Battaniye ya da yastık gibi, uyku sırasında bebeğin gözünü ve burnunu kapatabilecek nesneleri uyku alanında bırakmayın.

Bu yaştaki bir bebek 10-15 dakikalık bir süre içinde uykuya dalabilmelidir. Bazı anne-babalar bebeklerini kendi yataklarına alırlar. Bu durumda, bebek anne-babanın ritmine alışır, kalp atışı ve solunumunu onlara göre düzenlemeye başlar. Yine de, eğer anne-baba; bebeğin hareket ettiğini ya da döndüğünü fark edemeyecek kadar sesli ya da derin uyuyorsa, bebekle birlikte uyumak yerine yatağın yanına koyabilecekleri bir beşik kullanmalıdırlar. Bu, anne-babanın bebeğin üzerine devrilmesi ihtimalini de ortadan kaldırır.

3-6 AYLIK DÖNEM: Bebek 3 aylık olduktan sonra, anne-babalar uyanık haldeyken de bebeği yatağa ya da beşiğe bırakabilirler. Anne-babalar, gündüz uykusu için uyanık haldeki bebeği yatağına bırakmaya başlamalıdırlar. Zamanla, bu uygulamayı gece uykusu için de yapabilirler. Bu sırada, bebeğe bir geçiş dönemi nesnesi de verilebilir.

Not: Bu dönemde de battaniye ya da yastık gibi, uyku sırasında bebeğin gözünü ve burnunu kapatabilecek nesneleri uyku alanında bırakmayın.

En başta, anne-babalar odada kalmalı ve bebeği gözlemlemelidir. Özkontrolü başarabilen bir bebek uykuya dalmadan önce odaya bakınmak, sevdiği bir nesneyi aramak, gözlerini ovuşturmak ya da parmağını ya da emziğini emmek gibi sakinleştirici davranışlar sergileyecektir. Uyku zamanları düzenli hale gelmeye başladıkça, uykuya dalma süreci daha az çaba gerektirecektir.

SIÇRAMA VE İRKİLMELERE ÇÖZÜM...
Yerine uyum sağlamakta zorluk çeken bir bebek, vücuttaki irkilme ya da sıçrama gibi tepkiler yüzünden uykuya dalamayabilir. Bu hareketleri engellemek için anne-baba bebeği düzgünce sarmalayabilir.

Bebekler ve çocuklar fazla uyaran aldıklarında, uykuya dalmaları daha uzun süre alabilir. Anne-babalar, bebeklerini beslenme işleminden sonra karnı doymuş ve gevşemiş haldeyken yatırırlarsa uykuya daha çabuk dalmasına yardımcı olabilirler. Bunun yanında, anne-babalar hangi aktivitelerin bebek için uyarıcı etki yarattığını bilmeli ve bu aktiviteleri bebeğin uykuya gitmesine yakın yapmamalıdır.


 

Uyku vaktinin sabit olması, bebek için öngörülebilir bir düzen oluşturması açısından önemlidir. Anne-babalar, uyku için bebeği yatırdıktan sonra fiziksel teması azaltmalıdırlar. Eğer bebek yalnız bırakıldıktan sonra ağlıyor ya da mızmızlanıyorsa, anne-baba kısa bir süreliğine beklemelidir. Gerekirse, anne-baba geri dönüp bebekle konuşabilir ya da kısa bir süreliğine bebeği pışpışlayabilir.

ÇOCUK ORTALAMA KAÇ SAAT UYUR?
Bu yaşta, bebeklerin toplamda 10-16 saat uyumalarını sağlayan 5 uyku periyodu vardır. Ortalama 14 saat uyurlar. Son yıllarda çocuklar 50’li 60’lı yılların çocuklarına oranla daha az uyumaktadır. Kitaplardaki uyku istatistiklerinin çoğu bebeklerin günde 16 saat uyuduğunu gösteren eski bilgilere dayanır. Bu bilgiler artık doğruluğunu yitirmiştir.

6-12 AYLIK DÖNEM: Bu yaşa gelindiğinde, günden güne en fazla yarım saatlik kaymaların olabileceği öngörülebilir bir uyku rutini oluşmuş olmalıdır. Bebek, biraz ağlasa da tek başına uykuya dalabiliyor olmalıdır. Anne-babanın odaya yeniden girmesi gerekirse, bunun kısa “sıkıcı” bir ziyaret olması en iyisidir. “Sıkıcı” ziyaret göz teması, konuşma ya da dokunuş olmayan ziyaret anlamına gelir. Bu durum, bebeğin heyecanlanmasına neden olmadan onu sakinleştirir. Bir geçiş dönemi nesnesi bebeği sakinleştirebilir.

Bu ziyaret sırasında, bebek anne-babanın varlığının ya da yokluğunun kesinlikle farkındadır ve ayrılma durumunda endişe yaşayabilir. Böyle durumlarda, anne-babanın bebeğin kendini emniyette hissetmesini sağlayacak hareketleri bilmesi gerekir. Gündüz vakitlerinde cee-e gibi oyunların oynanması bebeklerin gözden kaybolma ve yeniden belirme durumuna alışmasını sağlar. Bu gelişim aşamasında bebek anne-babayı, özellikle gözlerini görüyorsa onları aklında tutabilir.

12-24 AYLIK DÖNEM: Bu yaştaki çocuklar için öngörülebilir bir beslenme ve uyku düzeni çok faydalıdır. Anne-babalar bir uyku vakti ritüeli oluşturmalı ve bunu mümkün olduğunca sabit tutmalıdırlar. Bu rutin gevşetici bir banyo, okuma ya da şarkı söyleme ve anne-babayla yalnız vakit geçirme olabilir. Odada kalma süresinin bir sınırı olmalıdır. Bu süre, sakinlik ve gevşeme hali yaratmalıdır.

Çocuğun sınırları aşması ya da itirazda bulunması durumunda anne-baba net olmalıdır.   

 

Anne-babanın çocuğun uykuya rahatça dalmasına yardımcı olmak için yapabileceği şeyler:
- Çocuğun aktivite düzenine daha iyi uyum sağlaması için uyku vaktini yeniden ayarlayın.
- Uyku vakti rutininin hem zaman hem de ritüeller bakımından ne olduğunu çocuğa açıkça bildirin.
- Çocuğun kendi kendini sakinleştirmeye yarayan nesneler kullanmasını destekleyin.
- Çocukla birlikte odada kendisine zarar verebilecek hiçbir şeyin olmadığından emin olabilmesi için güvenlik denetimi yapın.

Tek başına uykuya dalmak bir çocuk için aslında oldukça stresli bir durumdur. Çocuklar, yeniden uyanacaklarına ve anne-babalarının orada olacağına dair güvenceye ihtiyaç duyarlar.


24 AYDAN SONRA: 24 aylık olduktan sonra, anne-babalar uyku vakti rutinleri konusunda tutarlı olmalıdır.

Bu konuda size yardımcı olacak bazı öneriler:
- Çocuğunuzu her gün aynı zamanda yatağa götürün.
- Her şeyin yolunda olduğuna dair çocuğunuza güvence verin.
- Aşırı olmayan mızmızlanmalara tölerans gösterin.
- Eğer çocuğunuz korkuyorsa ya da kaygılıysa canını sıkan şeyin ne olduğunu sorun ve endişeleri hakkında konuşun.
- Eğer çocuğunuz hala korkuyorsa, kısa “sıkıcı” ziyaretler yapın.

Eğer uyku vakti rutinleri net olursa (çocuğun kendi kendini sakinleştirmek için kullandığı nesne ve dinlediği şarkı ya da hikaye) çoğu çocuk 20 dakika içinde uykuya dalar.

 

BEBEĞİM BÜYÜRKEN BÖLÜMÜNÜN DİĞER KONULARI

Copyright 2007-2013 ® NETATÖLYE - Tüm hakları saklıdır. İzinsiz alıntı yapılamaz.