Türkiye'nin en iyi ebeveyn sitesi
Türkiye'nin en iyi ebeveyn sitesi
Yazı Boyutu:

OTİZM VE YAYGIN GELİŞİMSEL BOZUKLUK NEDİR?

OTİZM VE YAYGIN GELİŞİMSEL BOZUKLUK NEDİR?

Tek başına olmayı tercih ediyor, göz kontağı kurmuyor ya da göz kontağını kısıtlı kuruyor, adına seslenince bakmıyor, kısıtlı ilgi alanı var, fiziksel temastan hoşlanmıyor... 2 yaş civarında öncelikle konuşma problemi ve çevreye karşı ilgisizlik ile ailenin dikkatini çeken “Otizm ve Yaygın Gelişimsel Bozukluk hakkındaki bilgileri Uzman Pedagog Nilçin Doyran Bengisu’dan aldık.


Otizm ve Yaygın Gelişimsel Bozukluk, çocuğun temel becerilerindeki veya gelişimindeki gecikmelerdir. Otistik belirtiler gösteren çocuklar, sosyal ilişki ve iletişim kurma becerilerinde zorluk yaşarlar ya da kısıtlı ilişki kurarlar.

Çocuk tek başına olmayı tercih ediyorsa, göz kontağı kurmuyor ya da göz kontağını kısıtlı kuruyorsa, adına seslenince bakmıyorsa, kısıtlı ilgi alanı varsa, fiziksel temastan hoşlanmıyorsa, jest ve mimikleri duruma uygun değilse, tekrarlayıcı hareketleri ve rutinleri varsa, konuşması gecikmişse ya da hiç yoksa o zaman otizmden şüphelenmek gerekir. Yaygın Gelişimsel Bozukluk’da ise çocuk bu belirtilerden bazılarını gösterir.

OTİZM NE ZAMAN ORTAYA ÇIKAR?
Otizm, erken çocukluk döneminde yaklaşık 2 yaş civarında öncelikle konuşma problemi ve çevreye karşı ilgisizlik ile ailenin dikkatini çeker. Çocuğun konuşması gecikmiştir ya da kısıtlı kelime sayısı vardır. Konuşmaları genellikle söylenenleri tekrarlama şeklindedir. İhtiyaçlarını ebeveynlerin elinden tutarak belirtirler. Çevresindeki çocuklar ile oynamaktansa yalnız kalmayı tercih ederler, etraflarında kimse yokmuş gibi davranırlar, adına seslenildiğinde bakmazlar. Zaman zaman davranış problemleri de otizme eşlik edebilir. Objeleri çevirir veya döndürür ya da parlak ve dönen nesnelere aşırı ilgi gösterir. Oyuncakları ile işlevsel oynamak yerine onun parçalarına takılır. Örneğin, arabayı sürmek yerine arabanın tekerliğini sürekli döndürür ya da arabayı ileri geri tekrar tekrar sürer. Ayrıca elinde sürekli bir obje tutma şeklinde takıntılı davranışları da olabilir. Bazen bu bir oyuncak olurken bazen de bir toz bezi olabilir. Uygun olmayan durumlarda bile objeyi elinden bırakmak istemeyebilir.

AİLENİN ÇOCUĞUN GELİŞİMİNİ ÇOK DİKKATLİ TAKİP ETMESİ GEREKİR
Yaygın Gelişimsel Bozukluk olarak adlandırılan gelişimsel bozuklukta ise otistik belirtilerin birkaçı görülür. Belirtilerin az olması ve şiddetinin daha hafif olması sebebiyle bazen teşhis ve tedavi gecikebilir. Çocuğun temel gelişim aşamalarındaki gecikmeleri ailelerin çok iyi gözlemlemeleri gerekir. Dikkat edilmesi gereken noktalar; çocuk geç emeklemişse, geç yürümüşse 1,5-2 yaşında hala kelimesi yoksa o zaman bir uzmandan yardım alınması gerekir. Unutmamak gerekir ki, belirtiler 4 yaşından önce fark edildiğinde erken teşhis ve uygun tedavi yöntemi ile çok çabuk ilerleme kaydedilir ve çocuk yaşıtlarının gelişimini yakalar.

EĞİTSEL TEDAVİ
Otizm ve yaygın gelişimsel bozukluk tanısı almış çocukların, özel eğitim ile yaşamlarında kalıcı farklılıklar yaratılır. Otizmin ve yaygın gelişimsel bozukluğun tedavisinde en sık başvurulan tedavi yöntemi özel eğitimdir. Çocuğun bilişsel işlevlerini geliştirmek ve davranışsal problemlerini ortadan kaldırmak için özel eğitim yöntemlerinden yararlanılmaktadır. Bu eğitim yöntemleriyle; çocuğun zihinsel kapasitesini arttırmak ve çevresiyle iletişimini güçlendirmek hedeflenir. Otistik belirtiler gösteren çocuk ve ailesi ile yapılan görüşmeler ve değerlendirmeler sonucunda her çocuğa uygun ayrı özel bireysel eğitim programı oluşturulur. Özel eğitimde öncelikle çocuğun davranış problemlerini azaltmak, çevreye karşı ilgisini ve iletişimini arttırmak hedeflenir. Aynı zamanda çocuğun bilişsel yeteneklerinin ve kavram gelişiminin de desteklenmesi özel eğitim programının içinde yer almaktadır.

YOĞUN VE ETKİN BİR EĞİTİM ŞART
Çocuğun eğitsel tedaviden yararlanması için yoğun ve etkin bir eğitim alması gerekir. Ayrıca özel eğitim ile birlikte farklı disiplinlerle de çalışmak gerekir. Örneğin, dil ve konuşma terapisi de otistik belirtiler gösteren bir çocuğun eğitim programı içinde yer almalıdır. Konuşmama, kısıtlı kelime sayısı, oral-motor zorluk, cümle kurma ya da zayıf sözel beceriler için bir dil ve konuşma terapisti ile çalışmak çocuğun iletişim becerilerini de arttıracaktır. Ayrıca özel eğitim içerisinde kullanılan PECS (Picture Exchange Communication System) yöntemi; çocuğun çevreyle olan iletişimini ve ilişkisini arttırmaya yönelik oluşturulmuş bir yöntemdir. Buradaki amaç, konuşamayan ya da kısıtlı kelimesi olan çocukların bir şekilde resim değiş-tokuş yöntemini kullanarak iletişim becerilerini arttırmaktır.

PECS yöntemi, sadece bu eğitimi almış kişiler tarafından uygulanmalıdır. Özel eğitim aynı zamanda, Otizm ve Yaygın Gelişimsel Bozukluk tanısı almış çocukların ailelerinin ve çevresinin de bilgilendirilmesini içerir.


 

 

BEBEĞİM BÜYÜRKEN BÖLÜMÜNÜN DİĞER KONULARI

Copyright 2007-2013 ® NETATÖLYE - Tüm hakları saklıdır. İzinsiz alıntı yapılamaz.