Yrd. Doç. Dr. Mahir Gülcan
Yeditepe Üniversitesi Hastanesi
Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Uzmanı
mgulcan@yeditepe.edu.tr

Çocuklarda reflü hastalığına dikkat!

Gastroözofageal reflü, mide içeriğinin yemek borusuna istemsiz geri kaçması sonucunda ortaya çıkan bir hastalıktır. Yemek borusunda oluşturduğu hasar ve buna bağlı oluşan bulgulara ek olarak sindirim sistemi dışında yarattığı birçok bozukluk nedeni ile de çocuklarda önemli bir hastalık nedeni olarak karşımıza çıkar. Çocukluklarda özellikle yemeklerden sonra ortaya çıkan kronik kusma ve astım gibi alt solunum yolu hastalıklarına neden olur.

Reflü, genel olarak yemek borusunun en sık görülen hastalığı olduğu gibi çocukluk çağında da sık görülen hastalıklar içindedir. Her ne kadar nedeni tam olarak anlaşılamamış olsa da genetik, çevresel (yanlış beslenme alışkanlıkları), anatomik (yemek borusu ile mide arasındaki mekanizmanın bozulması), hormonal ve nörojenik (sinir sistemindeki bazı bozukluklar) olaylarla ilgili olduğu gösterilmiştir.

Reflü hastalığı çocukluk çağında çok çeşitli bulgularla ortaya çıkmaktadır. Hastalık en sık yenilenlerin ağıza gelmesi, kusma, zor ve ağrılı yutma gibi sindirim sistemi ile ilgili belirtilerle ortaya çıkarken, son yıllarda reflünün çoğu üst solunum yolu hastalıkları ile ilişkili olduğu saptanmıştır.

REFLÜNÜN NEDEN OLUĞU ŞİKAYETLER
- Tekrarlayan kusma
- Kilo kaybı veya kilo alımının yavaş olması
- Süt çocuklarında huzursuzluk
- Yenilenlerin ağıza gelmesi
- Göğüs arkasında yanma
- Kahve telvesi şeklinde kusma
- Bebeklerin geçici solunum durması ve alt solunum yolu hastalıkları
- Yemek yerken ağrı hissedilmesi veya beslenmenin reddedilmesi
- Hırıltılı solunum
-. Horlama
- Öksürük
- Ses kısıklığı
- Uykuda salya akması
- Ağız kokusu
- Ağız içinde tekrarlayan yaralar

REFLÜNÜN NEDEN OLDUĞU HASTALIKLAR:
- Özofajit (yemek borusunda hasar, küçük yaralar oluşması)
- Özofagiyal striktür (yemek borusunda darlık ve yapışıklıklar oluşması)
- Larenjit
- Sık tekrarlayan üst solunum yolu enfeksiyonları
- Tekrarlayan otit (orta kulak iltihabı) ve sinüzit
- Tekrarlayan pnömoni (zatürre)
- Anemi (kansızlık)

Mide içeriğinin yemek borusu ile sınırlı kalmayıp üst solunum yolları ile ilgili tüm boşluklara (farinks, sinüs, orta kulak) ulaşması ve burada yaptığı harabiyet ile enfeksiyona zemin hazırlaması sonucunda faranjit, sinüzit ve orta kulak iltihabı gibi üst solunum yolu hastalıklarına neden olduğu son yıllarda yapılan bilimsel çalışmalarla kanıtlanmıştır.

REFLÜNÜN NEDEN OLDUĞU ÜST SOLUNUM YOLU RAHATSIZLIKLARI:
- Horlama
- Öksürük
- Boğazda çıkartılmak istenen yabancı bir madde varmış hissi
- Otit (orta kulak iltihabı)
- Farenjit
- Larenjit
- Sinüzit
- Ses tellerinde nodül

REFLÜNÜN NEDEN OLDUĞU ALT SOLUNUM YOLU RAHATSIZLIKLARI:
- Astım
- Bronşit
- Bronşektazi
- Pnömoni (zatürre)

Reflü hastalığında solunum yolları ile ilgili rahatsızlıklar çocuğun yaşı ile farklılık göstermektedir. Süt çocuklarında (0-2 yaş arası) üst solunum yolu hastalıkları daha sık görülürken, büyük çocuklarda alt solunum yolları rahatsızlıkları ve astım ön plandadır. Çocuklardaki kronik öksürüklerin yüzde 15'inin reflü nedeni ile olduğu gösterilmiştir. Mide içeriğinin geri kaçmasını önleyen yemek borusu ve mide arasındaki mekanizmanın iyi çalışmaması veya geçici gevşemesi, mide içeriğinin çok küçük miktarlarda ve sürekli olarak akciğerler kaçması, reflüye bağlı akciğer hastalıklarının ve kronik öksürüğün nedenidir.