 ÖZDEN
DANDUL
Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Klinik Psikolog
hodandul@yeditepe.edu.tr
Çocuklarda özgüven
Özgüven insanın kendisinden hoşnut olması, kendisine değer vermesi, başkaları tarafından da sevilip, değer verilebileceğine inanmasıdır. Özgüveni olan insanlar yeni şeyler denemekten çekinmezler ve yapacakları yeni atılımlar ile ilgili olarak gerçekçi, olumlu beklentileri vardır.
Çocuklar bir taraftan büyürken, diğer taraftan da kim olduklarını, nasıl göründüklerini nelerle başa çıkabilip nelerin kendilerini aştığını da öğrenirler. Çocukların kendileri ile algılarını belirleyen şeylerin başında, çocuğun yakın çevresinin onunla ilgili düşünce ve ona yönelik davranışları gelir. İşte, bu noktada anne babaların çocuklarına özgüven vermek konusunda dikkat edebilecekleri önemli konular vardır. Çocuğunuza her fırsatta onu sevdiğinizi, onunla vakit geçirmekten ne kadar keyif aldığınız ifade etmeniz çocuğunuzun kendini değerli hissetmesini sağlar. Bir çocuğa en çok zarar verebilecek olan şey sevilmediğinin ve istenmediğinin mesajının verilmesidir.
Özgüvensiz olduğunuzda yaşam çok çetrefil, başa çıkılmaz bir hal alır. Çocuklarına özgüven kazandırmak anne babaların başlıca görevleri arasındadır. Genellikle anne babalar uzmanlardan pratik öneriler beklerler. Bu konuda verilebilecek pratik önerileri şöyle özetlemek mümkündür.
PRATİK ÖNERİLER
- Çocuğunuzla konuşun: Onunla konuşmanız varlığından mutlu olduğunuzu anlatır.
- Çocuğunuzu dinleyin: Böylece çocuğunuz kendisini dinlenilmeye değer, dolayısı ile 'önemli' hisseder.
- Çocuğunuzun oyunlarına katılın ve günlük işlerle ilgilenirken onu da dahil edin. Bu çocuğunuza kendisi ile zaman geçirilmesinin başta size dolayısı ile de başkalarına keyif verdiğinin mesajını verir.
- Çocuğunuzun sadece başarılarını değil, denemelerini, yeni girişimlerini de fark ederek, onu öven sözler söyleyin.
- Çocuğunuzun küçük şeyleri yapmasını cesaretlendirin. Zorlandığı zamanlarda sizin yapmanız yerine, ona yardımcı olun.
- Çocuğunuzun karar verebileceği konularda (kuracağı oyun, okumanızı istediği kitap vb.) ona inisiyatif verecek görüş bildirmesine izin verin.
- Çocuğunuza onu aşan sorumluluk ve aktivitelerin verilmesi özgüvenini olumsuz etkiler. Aynı şekilde onun için çok kolay sorumluluk ve aktivitelerin verilmesi de gerçekçi olmayan, kolay sarsılabilecek bir güven verir.
- Çocuğunuzun olumlu özelliklerine konsantre olmanız, hem kendisine duyduğu güvenin pekişmesini hem de olumsuz olan davranışlarının giderek ortadan kalkmasına neden olur.
- Çocuğunuzun diğer çocuklarla ilişki kurması, oyun kurabilmesi ve oyun oynamaktan keyif alması çocuğunuzun özgüveni üzerinde olumlu rol oynar. Evinize eğer koşullarınız elveriyors, çocuklarınızın arkadaşlarını davet etmeniz çocuğunuzun güven duygusunu geliştirir.
- Çocuğunuz gece uyumadan önce ve sabah uyandığında yatağında iken kısa süreliğine de olsa birlikte vakit geçirmeniz, çocuğunuzun aile içinde özel olduğu duygusunun pekişmesine yardım eder. |
