Akran İstismarı ya da okul zorbalığı...

"Akran istismarı" çocukların özellikle okullarda çok sık karşı karşıya kaldıkları bir durumdur. Akran istismarı fiziksel olabileceği gibi psikolojik de olabilir. Eğitimciler ve velilerin istismarın şiddeti ve türü ne olursa olsun mutlaka ciddiye almaları ve çocuklarına istismarın hiçbir şeklinin asla kabul edilemeyeceği mesajını vermeleri gerekir.

Çocuklar genel olarak iki şekilde akran istismarına maruz kalabilirler:

FİZİKSEL ZORBALIK:
• Tekme ya da tokat atma,
• İtme, çekme, dürtme.

SÖZEL ZORBALIK:
• Korkutma,
• Sözle sataşma, alay etme, dalga geçme, kızdırma,
• Tacizde bulunma,
• Küçük düşürme,
• Ailesine hakaret etme,
• Kişi hakkında çeşitli yerlere çeşitli sözler yazma,
• Karşındakinin kendini kötü hissetmesine neden olacak sözler söyleme,
• Hoşa gitmeyen isim takma,
• Söylenti çıkarıp yayma,
• Arkadaş grubundan dışlayarak yalnız bırakma, oyun ve diğer etkinliklere almama ve engel olma,
• Dövme tehdidinde bulunma.

Akran istismarına uğrayan çocuklar genellikle bunu ebveynleri ve öğretmenleri ile paylaşmama eğilimindedirler. Bu nedenle de anne babaların çocuklarını çok iyi gözlemlemeleri gerekir. Çocuklarındaki gerek davranış, gerekse duygu durumu değişikliklerine karşı dikkatli olmalarında yarar vardır. İstismara uğrayan çocukların genel olarak içe döndükleri, baş ya da karın ağrısı bahaneleri ile okula gitmemeye çalıştıkları, özgüvenlerinde de bir düşüş olduğu görülmektedir.

CİDDİYE ALIN!
Anne babaların akran istismarının söz konusu olması halinde öncelikle bunu çok ciddiye almaları gerekir. Çocuğunuzun fazla hassas ya da dikkat çekmeye çalıştığı yargısı yerine çocuğunuzu bu konuları öncelikle sizinle paylaşması için cesaretlendirin. Çocuğunuzla birlikte bu problemi nasıl çözümleyebileceğiniz konusunda onunla işbirliği yapın. Okulda böyle bir şeyin yeniden yaşanması halinde çocuğunuzun başvurabileceği, güven duyduğu bir öğretmen bulun. Okulun “Akran İstismarı” konusunda bir politikası olup olmadığını -ki her okulun aslında olması gerekir- öğrenip okulun var olan yaklaşımlarını öğrenin.

Çocuklar genellikle maruz kaldıkları zorbalığı öğretmenleri ile paylaşmamayı tercih ederler; çünkü okulun onları koruyamayacağına, bunun bir çözüm olmayacağına inanırlar. Ne yazık ki yaşanan örnekler çocukların bu konuda çok da haksız olmadıklarını göstermiştir. Bazı okul yönetici ve öğretmenlerinin konu ile ilgili pek bir şey yapamadıkları görülmüştür.

Çocuğunuzun zorbaca davranışlara maruz kalması hiçbir şekilde onun hatası değildir. Çocuğunuzu sadece böylesi bir istismara maruz kalmaması için aşağıdaki konularda ona önerilerde bulunabilir, destek olabilirsiniz:

• Özgüvenli olması-arkadaşları ile göz teması kurabilmesi,
• Arkadaş edinmesi için elverişli ortamlar yaratın,
• Grupla dolaşmasını salık verin.

İSTİSMAR EDEN SİZİN ÇOCUĞUNUZ İSE...
Ya sizin çocuğunuz arkadaşlarına zorbalığı bizzat yapan ise?.. İşte, böyle bir durumda da çocuğunuza aşağıdaki konularda yardım edebilirsiniz.

• Okul ile işbirliği yaparak “zorbalığın” asla kabul edilemeyeceğini bildirin,
• Çocuğunuzu başkalarına nasıl davranması gerektiği konusunda eğitin ve davranışlarınızla kendiniz de örnek olun,
• Çocuğunuzun kendisinin ve başkalarının duygu ve düşüncelerini anlayabilmesine yardım edin,
• Çocuğunuzla daha çok zaman geçirin.

Çocukların arkadaşlarına zarar vermelerinin nedeni bazen kendi kaygı ve korkuları olabilir. Çocuğunuza yakınlaşmanız onun kaygı ve korkularını sizinle paylaşmasını böylece de problem davranışların ortadan kalkmasını sağlayabilir.