ads
Türkiye'nin en iyi ebeveyn sitesi
Türkiye'nin en iyi ebeveyn sitesi
Yazı Boyutu:
Mavi zonluların sırrı ne?

Tıbbın en önemli uğraşlarından biri insanların uzun ve sağlıklı yaşaması. Bu alanda sayısız   deneyler, araştırmalar yapılıyor. Bize yol gösteren bazı ipuçları ve kendisini uzun yaşamın sırrını bulmaya adamış insanlar da var. İşte bunlardan biri de Dan Buettner.

Ünlü National Geographic (Milli Coğrafya) Dergisi yazarı ve araştırmacı. Yıllardır dünyada en uzun yaşayan insanları inceliyor. Nasıl uzun ve sağlıklı yaşadıklarının sırlarını açıklıyor.
Dann Buettner’in best-seller olmuş bir çok kitabı da var. Sık sık konuşmacı olarak davet ediliyor. Örneğin; 2009’da TED konuşmacısı olarak konuştuğu videoyu 2 milyondan fazla kişi izlemiş.

Mavi  Zon ne demek?
Mavi Zon çok uzun yaşayan insanların bulunduğu bölgeler için kullanılan bir tanım, konsept. Bu tanımı ilk kez kullanan Gianni Pes ve Michel Poulain adlı iki araştırmacı. İtalya- Sardinya adasındaki  Nuoro bölgesinde uzun yaşayan erkeklerin çok fazla olduğunu saptamışlar, bu bölgeyi haritada mavi halkalar içinde gösterip Mavi Zon olarak adlandırmışlar.

Dünyada en uzun yaşayanların en çok olduğu yerler:
(Dan Buettner’in tanımladığı 5 Mavi Zon bölgesi)

1- Sardinya adası - İtalya
Adanın Nuoro bölgesi en uzun yaşayanların olduğu yer. Dağlık bir bölge, çobanlık yapan çok kişi var. Erkekler daha uzun yaşıyor. Özellikle Seulo adlı köyde 20 kişi 100 yaşını geçmiş durumda. Bu köye dünyanın en uzun yaşayan insanlarının olduğu yer deniyor. Sardinya’da 102 yaşındaki bir ihtiyar delikanlının bisiklette binip, odununu kırdığını görürseniz şaşırmamalısınız. Fiziksel aktiviteleri fazla, bitkisel besinleri çok tüketiyorlar. Otla beslenen hayvanların sütünü içiyorlar. İçtikleri şarapta bile polifenol (bitkisel, antioksidan bir kimyasal) oranı diğer şaraplara 3 kez yüksek: Yaşlılar ailenin genç üyeleriyle iç içe. Sosyaller.

2- Japonya’nın Okinawa adası

- Dünyanın en yaşlı kadın nüfusu burada yaşıyor. 
- Ortalama bir Amerikalı’dan 7 yıl daha uzun yaşıyorlar.
- Bitkisel besinlere dayalı bir beslenme biçimleri var. Batılılara göre 8 kez fazla tofu yiyorlar.
- Fazla yememek için küçük stratejileri var; küçük tabaklarda yiyorlar ve %80 doluncaya kadar yiyorlar.
- Sürekli yürüyorlar. 
- Geç yaşlarına kadar arkadaşlarıyle çevrili yaşıyorlar. Dostları ölmüyor. İzole olmak, tek başına yaşamak insanı öldürüyor. Moai dedikleri sosyal grupları var. Örneğin; 102 yaşındaki bir kadın 98 yıldır aynı moaide. Toplanıp sake içip, dedikodu yapıyorlar. Zor zamanlarda gruptakiler birbirlerine destek oluyor.
- Hayatları amaçla dolu. Sabah ne için yataktan kalkıyoruz? Bir nedenimiz olmalı. Torun, resim yapma tutkusu… 

3- Yedinci Gün Adventistleri
Loma Linda - Kaliforniya

Yedinci Gün Adventistleri Protestan Hristiyan bir grup. Karma bir toplum. Siyah, beyaz, Asyalı ve Hispaniklerden oluşuyor.

Bu tutucu grup beslenme ve sağlığa ayrı bir önem veriyor, holistik bir yaklaşımları var.   Haftada 24 saat dini inançları gereği yaşıyor, besleniyor ve sosyal aktivitelerde bulunuyorlar. Cuma akşamı güneş batışından cumartesi güneş batışına kadar özel bir dini yaklaşımları var. Çalışmıyorlar, birlikte doğa yürüyüşleri yapıyorlar, yardımsever derneklerde yer alıyorlar, doğada olmak şartıyla aktivitelerde bulunuyorlar. TV ‘de her programı seyretmiyorlar. Cumartesileri toplu oğle yemeği yiyorlar. Vejetaryenliğin öne çıktığı bir grup. Domuz eti, kabuklu deniz ürünleri yemiyorlar. Kiliseleri alkol ve tütün kullanmamaları için uyarıyor. Bazıları kafein içeren hiçbir içeceği içmiyor. Kuzey Amerika’daki bu konservatif insanlar diğer Amerikalılara yaşam süresi konusunda önemli fark atıyorlar. Genelde ABD’de kadınların ortalama ömrü 80 iken, bu gruptakiler 89 ‘una kadar yaşıyorlar. Erkeklerde 76 iken, bu gruptakiler 87 yaşına kadar sağlıklı yaşayabiliyorlar. 

4- Nicoya yarımadası - Kosta Rika
Kosta Rika Üniversitesi araştırmacıları bu adada insanların çok uzun yaşadığını saptamışlar. Çok önemli bir bulguları da var: Kan örnekleriyle yapılan araştırmalarda telomer uzunluklarında da farklılık görmüşler. Telomerler yaşlanma konusunda bize bilgi veren genetik biyoişaretler. Nikoyalıların telomerleri diğer Kosta Rikalılardan çok daha uzunmuş. Özellikle de yüzyaşını geçmiş olanların! Yarımadada yaşayanların diğer Kosta Rikalılara göre stres düzeyleri çok düşük. Uzun telomerleri de buna bağlanıyor. Telomer ne kadar uzunsa yaşamınız da o kadar uzun oluyor. Peki telomer dışında başka sırları var mı?
Dan Buettner’ın gözlemleri şöyle: "İçtikleri su kalsiyum ve magnezyumdan zengin. Belki de kemik erimesinin az olması, kırığa pek rastlanmaması bu yüzden. Sağlam kemikleri var.  Genellikle bitkilerle besleniyorlar. Köylerde yaşadıkları için gidecekleri yerlere hep yürüyorlar. Metabolizmaları hızlı çalışıyor. İnançlılar. İnancı olan insanların  Müslüman, Hristiyan, Musevi, ne olursa olsunlar daha uzun yaşadıklarını araştırmalar gösteriyor."

Kosta Rika sağlık için ABD’nin harcadığının sadece onda birini harcıyor. Kosta Rika Üniversitesi 60 yaşındaki Nikoya’lı bir erkeğin yüz yaşına varması olasığılının bir Japon erkeğe  göre 7 kez daha fazla olduğunu saptamış.

5-İkarya adası - Yunanistan

"İnsanların ölmeyi unuttukları ada" olarak da adlandırılıyor.
Türkiye’ye yakın bir ada, Samos adasına çok yakın. Ana karadan ve kültüründen uzak bir yaşam sürüyorlar. İkarya’da her 3 kişiden biri 90 yaşını görüyor. %20 daha az kansere yakalanıyorlar. Kalp hastalığı riskleri %50 daha az. Bunama nerdeyse hiç görülmüyor. Hayatlarının sonuna kadar bellekleri güçlü, zekaları keskin. (ABD’de 85’in üzerindeki insanların %50 sinde bunama görülüyor.) İkarya’daki evler elle çalışan aletlerle dolu. Bahçelerinde çalışıyorlar, ekmeği elleriyle yoğuruyorlar.

Mavi Zonluların Ortak noktaları
* Aile çok önemli.
* Sağlıklı bir sosyal ortamları var.
* Düzenli olarak ‘doğal’ hareket ediyorlar.
* Güneş ışığından yararlanıyorlar.
* Bitkisel ağırlıklı besleniyorlar.
* Kuruyemiş yiyorlar.
* Bol baklagil yiyorlar.
* Sigara içmiyorlar.
* Bahçe işleriyle uğraşmayı seviyorlar.
* Kadınlar köşelerine çekilmiş değil, hayatın içindeler.
* Acele etmiyorlar.
* Yüksek polifenol alıyorlar. (Üzüm-şarap)
* Hayatta bir amaçları var. Bir amaçla uyanıyorlar.
* Gülüyorlar. Evet hayat pürüzlerle dolu, ama mutlu olmaya çalışıyorlar.  

Amerika’da Mavi Zon oluşturmuş
Yıllarca süren araştırmaları Dan Buetnner’ı ABD’de bir şehri mavi zona çevirmeye itmiş. Bu amacı için de Minesotta’daki Albert Lea şehrini seçmiş. Yaşayanlar için sağlıklı bir ortam oluşturmaya çalışmışlar. Sonuç: Şehirde yaşayanlar yürüyüş ve bisiklete binmeyi %80 artırmış. Sigara içenlerin %4’ü sigarayı bırakmış. Sigorta sistemine başvuranlar %50 kadar azamış. Ortalama yaşamları 3 yıl uzamış. Şehirdeki belediye memurları sağlık harcamalarında genel olarak %40’lık düşme kaydetmişler.


Copyright 2007-2017 ® NETATÖLYE - Tüm hakları saklıdır. İzinsiz alıntı yapılamaz.