ads
Türkiye'nin en iyi ebeveyn sitesi
Türkiye'nin en iyi ebeveyn sitesi
NEFES
Prof. Dr.  FAZİLET KARAKOÇ
Çocuk Göğüs Hastalıkları Uzmanı
Yazı Boyutu:
Erken doğan bebeklerde rastlanılan sorunlar

Bugün erken doğmuş küçük bir bebek gördüm. Başka bir hastaneden akciğerlerinin değerlendirilmesi için geldi. Acaba eve çıkmaya hazır mıydı küçük bebek?

Annesi bebeğini sımsıkı tutmuştu kucağında hiç bırakmak istemiyor gibiydi. Asistanlığa ilk başladığım günü hatırladım, yenidoğan yoğun bakımda bir bebek vardı, sadece 700 gram olarak doğmuştu. Çok erken doğduğu için yaşayabilmesi için solunum desteğine ihtiyacı vardı ve bir ameliyat geçirmişti. İnanamamıştım, ne olacak bu çocuk acaba diye düşünmüştüm. Annesi bebeğin yanına gelir elini tutardı, yanında olmadığı zamanlarda da annesinin sesini duysun diye küçük bir teybe sesini kaydetmişti. "Yavrum benim, canım, tüm bunlar geçecek" diyen sesi halen kulaklarımda...  Yıllar sonra bir gün minibüste tanıdık bir ses duydum, bir de baktım ki bizim minik bebeğimizin annesi, yanında da sarışın mavi gözlü yakışıklı bir oğlan "İşte bakın bizim küçük bebeğimiz ne kadar da büyüdü" dedi annesi.

Erken doğan bebekler başta akciğer sorunları olmak üzere birçok farklı sağlık sorunu ile karşı karşıya kalırlar. Bebek ne kadar erken doğdu ise bu sorunların sıklığı ve şiddeti o kadar fazladır. Bebeklerin erken doğması en çok akciğerleri etkilemekle birlikte bu çocuklarda çoğu kez kalp, beslenme ve nörolojik gelişim ile ilgili sorunlar da otaya çıkar ve bu sorunlar birbirini de etkiler.

Bazı bebekler sadece hastanede yattıkları dönemde bazı cihazlar ile solunum desteğine ihtiyaç duyarlar, bazı bebeklerde ise akciğer sorunları daha şiddetlidir evde de oksijen kullanmaları, hatta bazı cihazlar ile solunumlarının desteklenmesi gerekebilir.

BEBEK EVEGİDERKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
Bebeğin uyku sırasında, dinlenme esnasında, beslenme sırasında oksijen ihtiyacı olup olmadığı belirlenmelidir. Bazı bebeklerin her zaman bazılarının ise sadece uyku ya da beslenme sırasında oksijen desteğine ihtiyacı vardır. Eğer bebeğin solunumunda zaman zaman durmalar (apne) var ise, eve gitmeden en önce bunun mutlaka kontrol altına alınması gerekir.  Bu durumda kullanılan bazı ilaç tedavilerine ek olarak çok riskli durumlarda evde izlem için bazı cihazların kullanılması gerekebilir. Bebeğin yeterli kilo almaya başlamış olması önemlidir.

•    Ağızdan yeterince beslenemeyen hastalarda burundan ya da mideden beslenebilmesi için gerekli düzenlemelerin yapılması gerekebilir.
•    Eve gönderilmesi planlanan hastalarda ailenin evde hastaya verebileceği bakımın değerlendirilmesi de önemlidir. Aile yapısı, ailenin bebeğin bakımı ve tedavinin sağlanmasına yönelik performansı, sağlık sigortası, ailenin yaşadığı bölgenin sağlık kuruluşuna ve hastaneye  olan yakınlığı gibi birçok faktör bebek eve gönderilmeden önce dikkatle değerlendirilmelidir.
•    Çocuğun bakımı ile ilgilenecek olan kişilere çocuğun bakımı, beslenmesi, kullanmakta olduğu ilaçlar, enfeksiyon kontrol önlemleri, bebeğin rengi, solunum şekli, ısı, nabız, solunum sayısı gibi bulguların takibi için gerekli eğitim verilmelidir.
•    Ailenin acil durumlarda  yapılması gerekenler ile ilgili bilgilendirilmesi  ve yeniden canlandırma eğitimi alması gerekmektedir.

ERKEN DOĞAN BEBEKLERİN TEKRAR HASTANEYE YATMALARI GEREKİR Mİ?
Erken doğan bebekler özellikle hayatın ilk 2 yılında sıklıkla zatürre, bronşiolit gibi solunum sistemi hastalıkları nedeni ile tekrar hastaneye yatabilirler. Tekrar hastaneye yatış ihtiyacı evde oksijen kullanan ve ağır akciğer hastalığı olan bebeklerde daha fazladır.

BEBEKLERİMİZİ SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARINDAN NASIL KORUYALIM?
Birçok virüs çocuklarda solunum yolu enfeksiyonlarına yol açabilir. Ama bazı mikroplara özellikle dikkat etmemiz gerekir. RSV bu mikroplardan en önemlisidir ve hastane yatışlarının önemli bir sebebidir ve gerekli durumlarda RSV enfeksiyonundan korunmak için çocuklara kış boyunca aylık olarak yapılan koruyucu bazı ilaçların (Palivizumab) kullanımı önerilmektedir.

Erken doğmuş ve akciğer sorunları olan çocuklarda mevsimsel grip (İnfluenza) salgınları hayatı tehdit edecek kadar ciddi durumlara yol açabilir. Bu neden ile bebek 6 aydan büyük ise grip aşısının yapılması, 6 aydan küçük ise de evde bebek ile teması olan kişilerin grip aşısı yaptırmaları önerilmektedir.

ERKEN DOĞAN BEBEKLERDE TEKRARLAYAN HIRILTI ATAKLARI OLUR MU?
Erken doğan çocuklarda özellikle hayatın ilk 2 yılında acil servise başvuruya neden olan hırıltı ataklarına sıklıkla rastlanır. Bu bebekler acil servise öksürük, hırıltı, nefes darlığı şikayetleri ile başvurduklarında astımlı hastalara benzer şekilde nefes yolundan verilen ilaçlar ile tedavi edilirler.

BESLENMEDE DİKKAT ETMEMİZ GEREKENLER NELERDİR? REFLÜ OLUR MU?
Erken doğan ve kronik akciğer hastalığı olan bebeklerde emme yetersiz olabilir ve emme/yutma arasında koordinasyon bozukluğu bulunabilir. Bu durumun erken dönemde tanınması ve tedavisinin planlanması hem beslenme ve büyümenin devamı hem de akciğer sorunlarının önlenmesi açısından önemlidir.

Erken doğan bebeklerde besinlerin ve mide içeriğinin mideden yemek borusuna geri kaçışı (reflü) bulunabilir. Bu bebeklerde reflü zaten var olan solunum şikayetlerini arttırabilir.

REFLÜYÜ ÖNLEMEK İÇİN AİLELERE ÖNERİLER:
•    Yatış pozisyonu önemlidir. Bebeğin başı ile gövdesi arasında  45 derece açı olması gerekir.
•    Bebeğin az az ve sık olarak beslenmesi uygun olacaktır.
•    Gerekli durumlarda reflü için bazı ilaç tedavileri önerilebilir.
•    Alınan her türlü önleme ve yoğun ilaç tedavisine rağmen şiddetli reflü bulguları devam eden ve solunum bulguları belirgin olan az sayıda hastada reflünün cerrahi olarak tedavi edilmesi gerekebilir.
 
ERKEN DOĞAN BEBEKLERDE KALP SORUNLARI OLUR MU?
Özellikle büyüme gelişmesi yavaş olan ve uzamış oksijen ihtiyacı olan bebekler mutlaka kalp sorunları açısından değerlendirilmelidir.

Hamilelik boyunca sabırsızlıkla bebeğimizi kucağımıza alacağımız günü bekleriz. Bazı bebekler biraz daha erken doğarlar. Yıllar içerisinde, özellikle yeni doğan yoğun bakım ünitelerindeki gelişmeler ile birlikte, erken ve düşük doğum ağırlığı ile dünyaya gelen bebeklerde başarılı bir şekilde tedavi ediliyorlar.   

Tüm bebekler çok güzeldir ve narindir, ama erken doğan bebekler daha da narindir. Hem hastanede bulundukları dönemde hem de hastaneden çıktıktan sonraki ilk yıllarda dikkatli bir şekilde takip edilmeleri gerekir. Bu, çoğu kez bir ekip çalışması gerektirir. Solunum problemleri açısından çocuk göğüs hastalıkları, beslenme ve reflü problemleri açısından çocuk gastroenteroloji, gelişimsel bulgular açısından da çocuk nörolojisi doktorları tarafından izlenmesi gerekir.

Çocuklarınız ile birlikte sağlıklı, mutlu günler dileklerimle...


Copyright 2007-2017 ® NETATÖLYE - Tüm hakları saklıdır. İzinsiz alıntı yapılamaz.