Türkiye'nin en iyi ebeveyn sitesi
Türkiye'nin en iyi ebeveyn sitesi
Yazı Boyutu:

AMNİYON SIVISI NEDİR?

AMNİYON SIVISI NEDİR?

Bebek için hayati önemi olan amniyon sıvısı hakkında ne biliyoruz? Amniyon sıvısı ne işe yarar? Sıvının olması gerekenden az ya da çok olması ne gibi sonuçlara neden olur? Amniyon sıvısı ile ilgili tüm soruların yanıtları bu yazıda!


Anne karnındaki bebek tüm hamilelik süresince etrafı zar ile çevrili amniyon kesesi içinde gelişimini sürdürür. Amniyon kesesinin içinde amniyon sıvısı adı verilen bir sıvı bulunur. Bu sıvı hamilelik ve bebeğin gelişimi açısından son derece önemlidir. Bebeği dış etkenlere karşı korur ve bebeğin kas ve sinir sistemi başta olmak üzere pek çok organ sisteminin gelişiminde etkikilidir. Sıvının miktarı değişken olmakla birlikte hamileliğinizin sonlarında genelde yarım litre kadar sıvı bebeği çevrelemektedir. Bu sıvı statik yani sabit bir sıvı olmayıp, sürekli emilir ve yeniden yapılır. Amniyon sıvısının kaynağı temel olarak bebeğinizin akciğerleri ve böbrekleridir. Bebek bu sıvıyı yutar ve plasenta yardımıyla içeriği sizin dolaşımınıza geçer. Öte yandan bebeğinizin çıkardığı idrar amniyon sıvısının önemli bir kaynağıdır.

Sindirim ve solunum sisteminin sağlıklı gelişmesi için de yeterli miktarda amniotik sıvının bulunması şarttır. Ayrıca amniotik sıvı bebeğin bulunduğu ortam ısısının sabit kalmasına ve  bebeğin enfeksiyonlardan korunmasına katkıda bulunur.

AMNİYON SIVISININ KAYNAĞI NEDİR?
Amniyon sıvısı gebeliğin ilk haftalarında annenin dolaşım sistemini kaynak alırken 14. gebelik haftasından sonra bebeğin idrarı en önemli kaynağı oluştururacaktır. Bu idrar zararlı atık maddeler içermez sadece böbreklerin süzme fonksiyonunun göstergesidir. Doğum yaklaştıkça amniotik sıvıda fetal idrarın oranı giderek artar.

AMNİYON SIVISI NASIL ÖLÇÜLÜR?
Amniyon sıvısının ölçülebilmesi için AFI (Amniotik sıvı indeksi) denilen bir kavram geliştirilmiştir. Gebelik haftalarına göre AFI için belirlenmiş normal sınırlar bulunur. Bu sınırların üzerinde suyun fazlalığı yani Polihidramnios, altında olması da amniotik sıvının azlığı yani Oligohidramnios olarak adlandırılır. Her iki durum da hem bebek hem de anne için sağlıklı değildir.
  
SIVININ NORMALDEN FAZLA OLMASI: POLİHİDRAMNİOS
Sıvının fazla olduğu vakaların büyük bölümünde herhangi bir neden saptanamaz. Yaklaşık üçte birinde gebeliğe şeker hastalığı eşlik eder.Yaklaşık yüzde 1’inde de doğumsal anomaliler söz konusudur. Bunlar arasında en önemlisi yemek borusunun tıkalı olmasıdır. Sindirim sisteminin daha alt bölümlerine ait tıkanıklıklar da polihidramnios nedeni olabilir. Bunlar arasında en sık görüleni de oniki parmak bağırsağı tıkanıklığıdır.

Bebek amniotik sıvıyı yeterince yutamadığı için gebelik haftası ilerledikçe sıvı miktarı giderek artar. Çoğul gebelikler de polihidramniosun oluşma riskini arttırır. Sindirim sistemini ilgilendiren bu problemler dışında diğer anomalilerde de polihidramnios görülme sıklığı artar.

Polihidramnios durumunda rahimin fazla gerilmesinden dolayı doğum sancılarının erken başlamasına neden olabilir. Yine aynı nedenle su kesesinin normalden önce  açılması ve kordon sarkması bu gebeliklerde daha sık görülür. Doğum gerçekleştikten sonra da rahim kaslarının kasılması yetersiz kalabilir ve bu nedenle doğum sonu kanama normalden fazla olabilir. “Atoni kanaması” adı verilen bu durum son derece ciddi olabilir.

 

SIVININ FAZLA OLMASI NELERE YOL AÇAR?
- Anne adayının karnı normalden hızlı büyür. Bu da anne adayına rahatsızlık verir.
- Uterus normale göre daha fazla büyür ve mide ile diyaframa yapılan basıncın daha fazla olmasına neden olur. Bu nedenle mide yanması çok belirgin hal alır. Hatta daha ileri durumlarda solunum zorluğu ortaya çıkabilir.
- Fazla miktarda olan sıvı rahmin fazla gerilmesine ve zarların erken açılması ile erken doğuma neden olabilir.
- Polihidramniyos aynı zamanda bebekte bazı anomalilerle birlikte olabileceğinden önemlidir.
- Sıvı fazlaysa zarlar açıldığında suyun aniden boşalması, plasentanın zamanından önce ayrılmasına neden olabilir ya da kordon sarkabilir. Bebeğin kordonunun vajinaya sarkması bebek açısından son derece tehlikeli bir durumdur.


POLİHİDRAMNİOS TEDAVİSİ NASIL YAPILIR?
İstirahat son derece önemlidir. Sol yan tarafa ya da çok yüksek yastıkta, yarı oturur pozisyonda yatmak uygundur. Polihidramniosun durumuna göre doktorunuz bebeğin idrar miktarını azaltmaya yönelik bir ilaç tedavisi önerebilir ya da solunum sıkıntısı yaratacak kadar ağır vakalarda amniosentezle sıvının bir kısmının alınması düşünülebilir.

SIVININ NORMALDEN AZ OLMASI: OLİGOHİDRAMNİYOS
Amniyon sıvısının normal sınırdan daha az olmasına oligohidramniyos denir. Hamileliklerin yaklaşık yüzde 4'ünde görülen bir problemdir. Amniyon sıvısının 200 mililitreden az olması oligohidramniyos olarak adlandırılır. Hem nedenleri hem de sonuçları açısından son derece ciddi bir bulgudur.

Hamileliğin erken dönemlerinde görülen amniyon sıvısı azlığı bebeğe ait ciddi doğumsal bozukluklarda görülür. Bunlar arasında en önemlisi her iki böbreğin de gelişmemesidir. Bu ciddi sakatlıkta gebeliğin sonlandırılması gerekir. Erken dönemde su kesesinin açılması sonucu oligohidramnios oluşması ise iki farklı risk taşır: Bunlardan ilki hem anne hem de bebek için hayati tehlike oluşturan rahim içi enfeksiyon, diğeri de azalmış amnion sıvısı nedeniyle bebekte oluşabilen iskelet deformasyonları ve akciğer gelişim bozukluklarıdır.

Su kesesinin açılması nedeniyle amniotik sıvı kaybı gebeliğin her döneminde ortaya çıkabilir. İstisnalar dışında anne adayları bunu kolaylıkla fark eder. Ancak, nadir de olsa bazı durumlarda vajinal akıntılarla karıştırılması mümkündür. Hamilelikte vajinal akıntı miktarında artma sık görülür. Akıntının miktarı sizi rahatsız edecek ölçüdeyse doktorunuza danışmanızda fayda vardır. Su kesesinin erken açılmasının en önemli nedeni bakterilerdir. Vajinal yoldan rahim içine ulaşan bakteriler amniyotik kesenin direncini düşürür ve bu da kesenin normalden önce açılmasına neden olur.

Son haftalarda ortaya çıkan oligohidramniosun en önemli nedeni plasental yetmezliktir. Bu dönemde bebeğin idrarı amnion sıvısının önemli bölümünü oluşturur. Plasentadan yeterli oksijen ve besin sağlanamadığında bebeğin hayati organlara giden kan miktarı artar. Bu durumda öncelik beyin ve kalptedir. Böbreklere giden kan miktarı ise azalır. Böylece bebeğin idrar miktarı azalır ve oligohidramnios ortaya çıkar. Yani amnion sıvısının azalması plasentadaki yetersizlikten kaynaklanabilir. Böyle vakalar, kronik hipertansiyon ve preeklampsi gibi plasentanın fonksiyonlarını olumsuz etkileyen durumlarda daha sık görülür.

 

SIVININ AZ OLMASI NELERE YOL AÇAR?
- Amnion sıvısının azlığı göbek kordonunun basınç altında kalması ve “kordon dolanması” olasılığını arttırır.
- Doğum sırasında ve  NST uygulamalarında bebeğin kalp atışlarına yansıyan değişiklikler oluşabilir. Bebek kalp atımlarında “değişken deselerasyon” denen bir görünüm oluşturan kordon basısı ani bebek kayıplarına neden olabilir.
- Eğer durum ağırsa, dışarıda yaşatılabilme şansı olan her bebek için doğumun gerçekleştirilmesini gerektirir.
- Amniyon sıvısı pekçok sistem için olduğu gibi bebeğinizin akciğer gelişimi için de önemlidir. Sıvının uzun süre az olması akciğerlerin yetersiz gelişimine neden olabilir.
- Oligohidramniyosa yol açan problemler çok daha önemli olabilir.
- Sıvı azaldığında bebek için hareket edecek alan da azalır. Kordon sıkışabilir ve bebek normal doğumda zorlanabilir.


 OLİGOHİDRAMNİYOS TEDAVİSİ NASIL YAPILIR?
Yakın takip ve ultrason izlemi devam eder. Bazı durumlarda özel bir sıvı ince bir iğne yardımıyla amniyon kesesi içine verilebilir. Bu deneysel bir uygulamadır, rutin bir uygulama değildir. Bebeğin tehlikede olduğu durumlarda gebelik yaşı uygun ise doğum düşünülebilir.
Anne adayının sıvı alımının arttırılmasının olumlu etkilerinin olabileceğine yönelik çalışmalar vardır.

 

 

 

HAMİLELİK BÖLÜMÜNÜN DİĞER KONULARI

Copyright 2007-2013 ® NETATÖLYE - Tüm hakları saklıdır. İzinsiz alıntı yapılamaz.