Türkiye'nin en iyi ebeveyn sitesi
Türkiye'nin en iyi ebeveyn sitesi
BRADLEY MUTFAĞI
Dr.  YASEMİN BRADLEY
Beslenme Danışmanı
Yazı Boyutu:
Hangi kahvaltı daha sağlıklı?

Akdeniz tarzı beslenme bilim dünyasında en doğru beslenme biçimi olarak araştırmalarla kanıtlanmış, kabul edilmiş durumda. Nedir Akdeniz beslenme biçimi? Bol sebze, meyve, baklagiller, tam ekmek, balık, beyaz et, zeytinyağı ve ölçülü süt ürünleri... Akdeniz biçimi beslenmenin ası zeytinyağı ama yağlı balıklar, yağlı tohum ve kuruyemişlerdeki diğer sağlıklı yağlar da öne çıkıyor.

Geleneksel Akdeniz tipi beslenme diyabet, yüksek tansiyon ve kolesterol yüksekliği gibi kalp hastalığına yol açan rahatsızlıklara iyi geliyor. Araştırmalar ayrıca Akdeniz tipi beslenenlerin kilolarını daha rahat koruduklarını ve daha uzun yaşadıklarını da ortaya koyuyor.

Akdeniz tipi kahvaltının üstünlüğü
Akdeniz tipi kahvaltıda yer alanlar; peynir, zeytin, zeytinyağı, domates, salatalık, yeşillikler, yumurta, ekmek, bal, tereyağı...

Şimdi tek tek bu yiyeceklerden neler alıyoruz, görelim:

Peynir: Kalsiyum, protein, fosfor kaynağı. Kalsiyum kemikleri güçlendiriyor. Protein vücudumuzun yapıtaşı; hem kemik hem kas sağlığı için önemli. Çocuklarda boyun uzmasına yardımcı. Fosforun kemik ve diş sağlığında rolü var.

Zeytin ve Zeytinyağı:
Sağlıklı olmamıza yardımcı olan fenolik bileşikler içeriyor. Aynı zamanda çok iyi bir E vitamini kaynağı. E vitamini gençlik vitamini! Cildin diri ve genç kalmasını sağlıyor.

Domates:
En güçlü antioksidanlardan olan likopen kaynağı. Aynı zamanda bol C vitamini ve  beta-karoten (A vitamini) içeriyor. Her ikisi de biz yaşlanmaya, hastalıklara ve kansere karşı koruyan vitaminler.

Salatalık: %95’i su! Aldığımız tek önemli şey kanın pıhtılaşmasına yardımcı olan K vitamini , o da çok düşük oranda.

Yeşillikler:
Folik asit kaynağı. Hücrelerimizin sağlıklı kalmasında rolü büyük. Ayrıca hamilelerde bebeğin sağlılı doması için şart.

Yumurta: Müthiş bir protein kaynağı. Üstelik ucuz. A vitamin, B grubu vitaminler, fosfor, ve snir hücreleri arasında iletşisi sağlayan kolin var. Aynı zamanda D vitamin içeren ender yiyeceklerden biri.

Tam ekmek: Protein, lif ve B grubu vitaminler bulunuyor. Lif hem bizi daha tok tutuyor, hem tuvalete çıkışımızı kolaylaştırıyor.

Bal: İnsanoğlunun binlerce yıldır kullandığı doğal bir şifa yiyeceği. Sağlıklı bir tat kaynağı.  Enerji sağlıyor.

Tereyağı: Bol A vitamini var; hastalıklara karşı korur, iyi görmemizi sağlar. Aynı zamanda kemik erimesini önleyen D vitamini bulunuyor. Cildi genç tutan E vitamini de var.

Avrupalı müsli ve gevrekle kahvaltı ediyor
Kahvaltılık gevreklere karşı değilim. Ben de zaman zaman kahvaltılık gevrek, taze meyve ve  kuruyemiş karışımı yiyorum. Avrupa’da bizim Türk adeti yumurta, peynir, zeytin, zeytinyağı, çayla kahvaltı yapan pek yok. Herkes müsli veya gevrekle süt –yoğurtla kahvaltı yapıyor. Sabah kahvaltısında Akdeniz tarzı kahvaltı  Avrupalının alıştığı, beklediği bir şey değil. Sağlık açısından bakarsak; beslenme şekillerini çok sağlıklı bulmasam da ortalama yaşam süreleri bizden 10 yıl daha uzun. Demek ki beslenmenin dışında başka şeyler de var. Havaları çok temiz, bunun en önemli etkenlerden olduğu kanısındayım.

Raflar rengarenk gevrek kutularıyla dolu
Ülkemizde henüz kahvaltıda müsli ve gevrek yeme yaygın değil, ama gittikçe tüketim artıyor. Öngörüm; önümüzdeki yıllarda pratikliği nedeniyle birçok ailenin sofrasında ana tercih olacaktır. Burada dikkat edilmesi gereken çok önemli bir nokta var: Eğer yanlış seçim yaparsanız çocuğunuza çok şekerli, yağlı veya tuzlu, vitamin–mineral değeri düşük aşırı işlemden geçmiş bir ürün yedirmeniz işten değil!

Kahvaltılık gevreğin sağlıklısı hangisi?

* Tam tahıldan yapılmış gevrekleri tercih edin. Tam tahıllardan yapılmış müsli ve gevreklerde B grubu vitamin ve lif oranı çok daha yüksek.

* İçindeki şeker oranına dikkat edin. Çocuklar tatsız gevreği sevmiyor. Ancak çok şekerliye alışınca da bırakmak istemiyorlar.

* Lif oranı yüksek olmalı. Tuvalete çıkmanızı kolaylaştıracak, tokluk hissinizi artıracaktır.

* Yulaf ezmesi her zaman doğru bir tercih.

* Kutuların üzerini çok dikkatli okuyarak seçiminizi yapın. Değişik gevrekleri karşılaştırın, öyle karar  verin.

* Müsliler çok sağlıklı görünse de bazen aşırı şekerli olabiliyorlar. Sağlıklı yiyecek yediğinizi düşünürken gereksiz kalori alıp şişmanlayabilirsiniz.

Bu tür gevrek ve müsliler hem kilo aldırır, hem diş çürümesini hızlandırır, hem de aşırı şekerli tatlara eğilimi artırır.

* Bu ürünler tuz da içeriyor. Tuz oranlarının düşük olmasına özen gösterin.

Kahvaltıda sağlıklı seçim yapmak önemli, ama kahvaltı yapmak daha önemli!

Müsli ve gevreklerde şeker -yağ - tuz oranları ne kadar olmalı?
Kaçının
Şekerli: 100 gramında 22.5 gramdan fazla şeker varsa
Yağlı: 100 gramında 17.5 gramdan fazla yağ varsa
Tuzlu: 100 gramında 1,5 gramdan fazla tuz varsa

Tercih edin
Az şekerli: 100 gramında 5 gram veya daha az şeker varsa
Az yağlı: 100 gramında 3 gram veya daha az yağ varsa
Az tuzlu: 100 gramında 0.3gram veya daha az tuz varsa.
 
Yoğurt ve süt eklemek besin değerini artırıyor
Süt ve yoğurttan hem kalsiyum, hem de güçlü protein alıyoruz. Bu açıdan gevrek veya müsli yerken bu  besinlerle tüketmek büyük avantaj sağlıyor. Ayrıca taze meyve ve kuru yemişler de katılınca kahvaltı kasesi, besin değeri yüksek bir öğüne dönüşüyor.

Kahvaltı kaç kalori olmalı?
Sağlıklı bir kiloda kalmak için ölçü 400-600-600 kuralı. Bir günde bir kadının alınması gereken 2000 kalorinin dağılımı bu. Kahvaltıya düşen pay 400 kalori. Bir kase gevrek, yoğurt veya süt, meyve karışımı ortalama 350 kaloriye denk geliyor.

Sonuç: Akdeniz tipi kahvaltı çok daha sağlıklı bir seçim olarak öne çıkıyor. Ancak hızın çok önem kazandığı çağımızda kahvaltı gevrekleri ve müslileri pratikliği nedeniyle Türk sofralarında da aynen Avrupa’da ve ABD’de olduğu gibi önümüzdeki yıllarda çok daha fazla  göreceğiz. Önerim geneksel Akdeniz tipi kahvaltı ve müsli-gevrekle kahvaltının dönüşümlü olarak sofralarda yer alması… Sağlıklı kahvaltı için kendi evimde de uyguladığım yöntem bu .


Copyright 2007-2020 ® NETATÖLYE - Tüm hakları saklıdır. İzinsiz alıntı yapılamaz.